Tweakers had een mooi artikel over DAWO: Digitale Autonome Werkplek Overheid. De roep om autonomie (zelf je zaakjes regelen) en soevereiniteit (baas over eigen spullen) is opgelaaid nadat Trump zijn handen niet af kon houden van het Outlook-account van de eindbaas van het ICC, het Internationale Strafhof in Den Haag.
Ineens besefte leidinggevend Nederland dat we in het hol van de leeuw onze computers hebben gebouwd. Niets is veilig, zo blijkt. Windows is 1 grote AI-spionagebende, Apple doet het iets beter maar echt? en de hardware heeft een backdoor zo groot als een marineschip, Ring-3. En cloud services bij Amerikaanse, of beter, alle buitenlandse bedrijven, kunnen op afroep van de baas aldaar per direct worden beëindigd of gecompromitteerd.
Er is dus niet stilgezeten. En de Overheid – het Ministerie van Binnenlandse Zaken met steun van de Nederlandse Vereniging van Gemeenten- pakt uit met een mooi kado. Ze bouwen een variant op NixOS. Laat dat nu de enige linux distro zijn die ik wel gaaf vind maar die ik nog niet heb gedraaid. Om uit te leggen wat er zo gaaf aan is, leg ik eerst uit hoe je normaal gesproken software installeert.
Je hebt een beschrijving met stappen die je na elkaar doet. Download dit, run dat, zet die en die op aan of uit, enzovoort. Het resultaat is vaak niet identiek. De download was anders, een knop dus ook anders en van die en die was ineens een andere versie, dus dat maar. Handwerk, maar ook als je dit automatisch doet, stappen na elkaar.
Bij NixOS is het anders. Het is als HTML. Pats dit is het. In 1 x alles vastgelegd. Een blauwdruk met een geheide uitkomst. Gegarandeerd dat de desktop er precies zo uit ziet als bedoeld. Maar wel meer werk. En je moet je erin verdiepen. In Den Haag had ik een leerling, VWO-6, 18 jaar, hoogbegaafd, veel beter dan ik en 1 jaar bezig met NixOS. Hij legde mij het allemaal uit.
Hij gaf een praatje voor de andere Informatica-docenten uit de regio. Het was alsof we water zagen branden. Moses liep hier over water. Samen 200 jaar ervaring in de computerij maar we snapten er geen snars van. NixOS, de toekomst van de computerij.
